22/04/2026
“Sự thịnh vượng (flourishing) là gì và điều gì tạo nên nó?” Lý thuyết PERMA™ về hạnh phúc (well-being) của Martin Seligman là một nỗ lực nhằm trả lời những câu hỏi mang tính nền tảng này. Có năm yếu tố giúp đạt tới sự thịnh vượng, bao gồm: Cảm xúc tích cực (Positive Emotion), Sự gắn kết (Engagement), Các mối quan hệ (Relationships), Ý nghĩa (Meaning) và Thành tựu (Accomplishment).
Dưới đây là mô tả ngắn gọn về năm yếu tố cấu thành hạnh phúc:
Cảm xúc tích cực (Positive Emotion): Đây là con đường mang tính khoái lạc (hedonic) - gia tăng cảm xúc tích cực. Trong giới hạn nhất định, chúng ta có thể nâng cao cảm xúc tích cực về quá khứ (ví dụ: bằng cách nuôi dưỡng lòng biết ơn và sự tha thứ), về hiện tại (ví dụ: thực hành chánh niệm), và về tương lai (ví dụ: bằng cách xây dựng hy vọng và sự lạc quan).
Sự gắn kết (Engagement): Sự gắn kết là một trải nghiệm trong đó một người huy động toàn bộ kỹ năng, thế mạnh và sự chú ý của mình cho một nhiệm vụ đầy thử thách. Theo Mihaly Csikszentmihalyi, điều này tạo ra trải nghiệm gọi là “trạng thái dòng chảy” (flow) – một trạng thái thỏa mãn đến mức con người sẵn sàng làm vì chính hoạt động đó, chứ không phải vì phần thưởng bên ngoài. Hoạt động đó tự thân đã là phần thưởng.
Các mối quan hệ (Relationships): Các mối quan hệ là nền tảng của hạnh phúc. Những trải nghiệm góp phần vào hạnh phúc thường được khuếch đại thông qua các mối quan hệ, như niềm vui lớn, ý nghĩa, tiếng cười, cảm giác thuộc về, và niềm tự hào về thành tựu. Kết nối với người khác có thể mang lại mục đích và ý nghĩa cho cuộc sống. Sự hỗ trợ và gắn bó với người khác là một trong những “liều thuốc” tốt nhất để vượt qua những giai đoạn khó khăn và phục hồi tinh thần. Nghiên cứu cũng cho thấy việc thực hiện các hành động tử tế đối với người khác giúp tăng mức độ hạnh phúc.
Ý nghĩa (Meaning): Cảm nhận về ý nghĩa và mục đích sống có thể đến từ việc thuộc về và cống hiến cho một điều gì đó lớn hơn bản thân. Nhiều thiết chế xã hội có thể mang lại cảm giác này, như gia đình, tôn giáo, khoa học, chính trị, các tổ chức công việc, công lý, các phong trào xã hội và nhiều thế chế khác.
Thành tựu (Accomplishment): Con người theo đuổi thành tựu, năng lực, thành công và sự thành thạo vì chính những giá trị nội tại của chúng, trong nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm công việc, thể thao, trò chơi, sở thích,… Ngay cả khi những thành tựu này không trực tiếp mang lại cảm xúc tích cực, ý nghĩa hay các mối quan hệ, con người vẫn có động lực để theo đuổi chúng.
Nguồn: Positive Psychology Center
Ảnh: Internet